Wyobraźmy sobie studenta. Nowy etap życia, nowe miejsce, często nowe miasto, nowa grupa, nowe wymagania, więcej samodzielności, więcej decyzji. Trzeba odnaleźć się w nowej rzeczywistości, zaplanować naukę, poradzić sobie ze stresem przed kolokwiami, zabrać głos w dyskusji, poprosić o pomoc, obronić swoje zdanie, przyjąć krytykę, wystąpić przed ludźmi.
Czy do tego wszystkiego wystarczy wiedza z podręcznika?
Czy dobra średnia w liceum automatycznie oznacza gotowość do dorosłego życia?
Czy można być świetnym uczniem, a jednocześnie nie wiedzieć, jak rozwiązać konflikt, wyrazić emocje albo zaprezentować swoje mocne strony?
W LOFS wierzymy, że szkoła powinna przygotowywać nie tylko do matury, ale także do życia. Jednym z głównych celów naszego liceum jest to, aby każdy absolwent opuszczał szkołę z kompetencjami niezbędnymi do sprawnego, autonomicznego funkcjonowania w “dorosłym” świecie.
Dlatego stworzyliśmy SOFT SKILLS LABS – autorski cykl treningów i warsztatów z umiejętności miękkich, rozwijany przez wszystkie lata nauki w liceum. To nie są przypadkowe zajęcia „dodatkowe”. To przemyślana ścieżka rozwoju, w której każdy rok ma swój temat przewodni, poziom zaawansowania i zestaw kompetencji, które uczniowie stopniowo budują.
Warsztaty przygotowała i prowadzi nasza niesamowita psycholog oraz trenerka umiejętności psychospołecznych – Magda Trepczyńska.
Dlaczego umiejętności miękkie są dziś tak ważne?
Jeszcze niedawno mówiło się, że przyszłość należy do tych, którzy mają najwięcej wiedzy. Dziś wiemy, że sama wiedza nie wystarczy. Liczy się także to, czy potrafimy z niej korzystać: współpracować, komunikować się, myśleć krytycznie, rozwiązywać problemy, reagować na stres, uczyć się nowych rzeczy i odnajdywać się w zmianie.
Według raportu World Economic Forum Future of Jobs 2025 myślenie analityczne pozostaje najważniejszą kompetencją wskazywaną przez pracodawców, a wśród kluczowych umiejętności przyszłości znajdują się także odporność, elastyczność, przywództwo, wpływ społeczny, ciekawość i uczenie się przez całe życie. Z kolei OECD podkreśla, że rozwój kompetencji społeczno-emocjonalnych uczniów wiąże się nie tylko z lepszymi wynikami edukacyjnymi, ale także z większym dobrostanem, lepszymi relacjami i zdrowszym funkcjonowaniem.
Innymi słowy: umiejętności miękkie nie są „miłym dodatkiem”. Są fundamentem.
SOFT SKILLS LABS – od pierwszego dnia do świadomego startu w dorosłość
SOFT SKILLS LABS to program, który prowadzi ucznia przez kolejne etapy rozwoju: od odnalezienia się w nowej klasie i nauczenia się efektywnej pracy, przez komunikację, asertywność i współpracę, aż po autoprezentację oraz przygotowanie do rekrutacji.
Każdy poziom kończy się certyfikatem, który symbolicznie pokazuje, na jakim etapie rozwoju znajduje się uczeń. Ale najważniejsze nie jest samo zaświadczenie. Najważniejsze jest to, co dzieje się po drodze – rozmowy, ćwiczenia, scenki, treningi, refleksje, sytuacje zaskoczenia, kiedy ktoś po raz pierwszy mówi: „Teraz rozumiem, dlaczego tak reaguję” albo „Wiem, jak mogę powiedzieć to inaczej”.
Bo w SOFT SKILLS LABS nie chodzi o teorię, a o praktykę.
LEVEL 1 NOVICE – jak zacząć świadomie?
Pierwszy poziom, NOVICE, to etap początkującego – osoby, która rozpoczyna świadomą drogę rozwoju osobistego. Motywem przewodnim jest efektywne uczenie się, organizacja czasu oraz budowanie zespołu klasowego.
To szczególnie ważny moment. Uczeń przychodzi do liceum z różnymi doświadczeniami, przyzwyczajeniami i sposobami nauki. Czasem działa metodą „jakoś to będzie”. Czasem uczy się dużo, ale nieefektywnie. Czasem nie wie, jak poprosić o wsparcie albo jak odnaleźć swoje miejsce w grupie.
Na tym poziomie uczniowie poznają podstawy neurobiologii uczenia się, techniki tworzenia notatek, elementy myślenia krytycznego oraz sposoby radzenia sobie ze stresem związanym z nauką. Równolegle pracują nad integracją klasy i komunikacją.
Case study:
Pierwszoklasista przygotowuje się do pierwszego dużego sprawdzianu w LO. Zamiast robić notatki „jak leci”, zaczyna stosować mapy myśli i powtórki rozłożone w czasie. Zamiast uczyć się do późnej nocy, planuje pracę wcześniej. Zamiast panikować, rozpoznaje napięcie w ciele i korzysta z technik regulacji stresu. Efekt? Nie tylko lepsze przygotowanie, ale przede wszystkim większe poczucie wpływu.
Po ukończeniu pierwszego poziomu uczniowie otrzymują certyfikat Soft Skills Lab – Level 1 NOVICE.
LEVEL 2 SOCIALIZER – jak budować dobre relacje?
Drugi poziom, SOCIALIZER, koncentruje się na rozwoju kompetencji komunikacyjnych. To etap, na którym uczniowie uczą się lepiej rozumieć siebie i innych: swoje emocje, reakcje, granice, potrzeby oraz sposoby porozumiewania się.
Bo komunikacja to nie tylko mówienie. To także słuchanie. To umiejętność powiedzenia „nie” bez ranienia drugiej osoby. To zdolność wyrażenia emocji, zanim zamienią się w wybuch. To zauważenie, że konflikt nie zawsze oznacza koniec relacji – czasem może być początkiem ważnej rozmowy.
Na tym poziomie wybrani przez klasę uczniowie mogą także dobrowolnie przejść szkolenie na mediatorów rówieśniczych. To niezwykle ważny element programu, bo pokazuje, że młodzi ludzie mogą realnie wspierać społeczność szkolną i współtworzyć kulturę dialogu.
Case study:
W klasie narasta napięcie wokół pracy w grupie. Jedna osoba czuje, że robi wszystko sama, druga uważa, że nikt jej nie słucha, trzecia wycofuje się z rozmowy. Podczas warsztatów uczniowie uczą się rozróżniać fakty od interpretacji, mówić o potrzebach i formułować komunikaty bez oskarżeń. Nagle okazuje się, że za konfliktem nie stoi „zła wola”, tylko brak rozmowy.
Po ukończeniu drugiego poziomu uczniowie otrzymują certyfikat Soft Skills Lab – Level 2 SOCIALIZER – osoby, która rozwija umiejętność budowania relacji, współpracy i komunikacji z innymi.
LEVEL 3 EXPLORER – jak działać w zespole i nie zgubić siebie?
Trzeci poziom, EXPLORER, to etap pogłębionej pracy nad współpracą, asertywnością, informacją zwrotną, granicami i funkcjonowaniem w grupie. Uczniowie nie tylko uczą się być częścią zespołu, ale także rozumieć mechanizmy, które w zespole zachodzą.
Kto przejmuje inicjatywę? Kto łagodzi konflikty? Kto milczy, choć ma świetne pomysły? Dlaczego jedne grupy pracują sprawnie, a inne zatrzymują się na nieporozumieniach? Jak powiedzieć „nie” bez poczucia winy? Jak przyjąć krytykę, nie tracąc motywacji? Jak przekazać komuś informację zwrotną, aby była pomocna, a nie raniąca?
To poziom dla uczniów, którzy zaczynają świadomie odkrywać swoje miejsce w relacjach i grupach. Dlatego jego nazwa to EXPLORER – poszukiwacz, osoba aktywnie odkrywająca nowe obszary wiedzy i doświadczenia.
Case study:
Grupa uczniów przygotowuje projekt. Pomysły są dobre, ale współpraca kuleje. Jedni chcą działać od razu, inni potrzebują planu, ktoś nie dotrzymuje terminu, ktoś inny boi się powiedzieć, że zadanie go przerasta. Dzięki pracy nad rolami grupowymi i informacją zwrotną uczniowie zaczynają rozumieć, że skuteczny zespół nie powstaje sam. Trzeba go zbudować świadomie.
Po ukończeniu trzeciego poziomu uczniowie otrzymują certyfikat Soft Skills Lab – Level 3 EXPLORER.
LEVEL 4 MASTERMIND – jak świadomie pokazać światu, kim jestem?
Czwarty poziom, MASTERMIND, jest poświęcony autoprezentacji i rozwojowi zawodowemu. To moment, w którym uczniowie zaczynają coraz częściej zadawać sobie pytania: Co dalej? Jak opowiedzieć o sobie? Jak pokazać swoje mocne strony? Jak przygotować się do rozmowy rekrutacyjnej? Jak napisać CV, które nie jest tylko listą osiągnięć, ale przemyślaną opowieścią o kompetencjach?
W dorosłym życiu często nie wystarczy „coś umieć”. Trzeba jeszcze umieć o tym opowiedzieć: jasno, autentycznie, z szacunkiem do siebie i odbiorcy. Trzeba poradzić sobie z tremą, stresem, oceną i sytuacją, w której ktoś zadaje trudne pytanie.
LEVEL 4 MASTERMIND pomaga uczniom przełożyć wcześniejsze doświadczenia z SOFT SKILLS LABS na konkretne sytuacje związane z przyszłością edukacyjną i zawodową.
Case study:
Uczeń przygotowuje się do rozmowy kwalifikacyjnej na wolontariat, staż albo projekt międzynarodowy. Ma doświadczenie, ale nie wie, jak o nim mówić. Podczas warsztatów uczy się budować wypowiedź, wskazywać swoje kompetencje, mówić o wyzwaniach i prezentować siebie bez sztuczności.
Po ukończeniu czwartego poziomu uczniowie otrzymują certyfikat Soft Skills Lab – Level 4 MASTERMIND.
Szkoła, która uczy więcej niż przedmiotów
SOFT SKILLS LABS to program o odwadze. O odwadze mówienia, słuchania, pytania, próbowania, popełniania błędów i wyciągania wniosków. To przestrzeń, w której uczniowie mogą ćwiczyć umiejętności, zanim będą musieli wykorzystać je w ważnych życiowych sytuacjach.
Bo kiedy absolwent LOFS wychodzi ze szkoły, chcemy, żeby miał nie tylko wiedzę. Chcemy, żeby potrafił z niej korzystać. Żeby umiał współpracować, komunikować się, myśleć krytycznie, dbać o siebie, rozwiązywać konflikty, występować publicznie, organizować swoją pracę i świadomie budować swoją przyszłość.
Czy właśnie to powinno dawać nowoczesne liceum?
W LOFS odpowiadamy: tak.
Bibliografia
- World Economic Forum, The Future of Jobs Report 2025, Geneva: World Economic Forum, 2025. Dostęp online: https://reports.weforum.org/docs/WEF_Future_of_Jobs_Report_2025.pdf
- OECD, Social and Emotional Skills for Student Success and Well-being: Conceptual Framework for the OECD Study on Social and Emotional Skills, OECD Education Working Papers, No. 173, Paris: OECD Publishing, 2018. Dostęp online: https://www.oecd.org/en/publications/social-and-emotional-skills-for-student-success-and-well-being_db1d8e59-en.html
- LinkedIn Talent Solutions, The Most In-Demand Hard and Soft Skills of 2020, LinkedIn, 2020. Dostęp online: https://www.linkedin.com/business/talent/blog/talent-strategy/linkedin-most-in-demand-hard-and-soft-skills